On This Day วันที่ : 25 ส.ค. 2567 ผู้เขียน :

30 ปี “รอยคำรณ” อัลบั้มบูชาครู รากเหง้าเพื่อชีวิต โดย แอ๊ด คาราบาว

“การนำผลงานเพลงครูคำรณมาขับร้องใหม่ ไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ยาก แต่ทำแล้ว จะทำได้ดีหรือไม่ต่างหากที่น่าพิจารณา

สำหรับผลงานของผมชุดนี้ คือความพยายามบนพื้นฐานความเคารพ ศรัทธาครูคำรณเป็นที่ตั้ง หาได้เทียบเทียมผลงานเดิมได้เลย

จึงเป็นการรำลึกความทรงจำเก่า ๆ ที่ยังสอดคล้องกับสภาพสังคมในปัจจุบันได้ดี ถึงแม้กาลเวลาจะผ่านมากว่า 40 ปี”

— แอ๊ด คาราบาว / ความในใจจากปกอัลบั้ม รอยคำรณ, พ.ศ. 2537

วันนี้เมื่อ 30 ปีที่แล้ว “รอยคำรณ” อัลบั้มเดี่ยวชุดพิเศษของ “แอ๊ด คาราบาว” ออกวางจำหน่ายเป็นครั้งแรก เป็นอัลบั้มพิเศษของน้าแอ๊ดที่นำบทเพลง “ครูคำรณ สัมบุณณานนท์” มาขับร้องใหม่ ภายใต้สังกัด “Warner Music Thailand”

สำหรับครูคำรณ ถือเป็นปูชนียบุคคลท่านสำคัญของวงการเพลงลูกทุ่ง และเพลงเพื่อชีวิต ที่เป็นสารตั้งต้น ในการขับร้องถ่ายทอดเพลงชีวิต สะท้อนสังคมในรูปแบบเพลงไทยสากลยุคบุกเบิกของประเทศไทย ในช่วง พ.ศ. 2490 – 2500

ซึ่งในสมัยนั้น ยังไม่มีการแบ่งแยกแนวเพลงลูกทุ่ง / ลูกกรุง และยังไม่มีคำว่า ‘เพลงเพื่อชีวิต’ เกิดขึ้น นอกจากศัพท์ว่า ‘เพลงชีวิต’ เพื่อเรียกใช้เรียกแนวเพลงตามเนื้อหา

และส่งอิทธิพลมาถึงการบอกเล่าเรื่องราว จนถึงการมาของ ‘เพลงเพื่อชีวิต’ ที่เป็นทั้งอิทธิพลของผู้สนใจการเล่าเรื่องผ่านดนตรีในแขนงนี้ ถ่ายทอดมาถึงคนดนตรีที่ชื่อ “ยืนยง โอภากุล”

.

จากความตั้งใจของน้าแอ๊ด ที่ต้องการขับขานตามแม่แบบอย่างครูคำรณ การเรียบเรียงดนตรีในอัลบั้มนี้ จึงออกมาในรูปแบบ ‘พีเรียดอัลบั้ม’

โดยพยายามขับร้อง และเรียบเรียงดนตรีให้ใกล้เคียงกับฉบับดั้งเดิมมากที่สุด ด้วยการใช้วงดนตรีลักษณะ Big Band และบันทึกเสียงในลักษณะ Analog ด้วยเครื่องดนตรีสดทุกชิ้น

ซึ่งได้คัดเลือกเพลงครูคำรณมาร้องในอัลบั้มนี้ เป็นจำนวนทั้งหมด 14 เพลงด้วยกัน

โดยมีเพลงเด่นอย่าง หมอลำร็อก / มนต์การเมือง / หวยใต้ดิน / คนแก่โลก / ชีวิตบ้านนา / ชีวิตช่างตัดผม

ความสนุกของเพลงแปลงเนื้อ จากเพลงร่วมสมัยเดียวกันอย่าง “บ้านยายหอม” แปลงจากเพลง ‘ท่าฉลอม’ (ชรินทร์ นันทนาคร) “กระท่อมกัญชา” แปลงจากเพลง ‘กระท่อมไพรวัลย์’ (สมยศ ทัศนพันธ์)

หรือลีลาเพลงโห่ “รักสาวเมืองสิงห์” และการผสานทำนองลิเกในเพลง “ขวานทองของไทย” และ “เศรษฐีเงินถัง”

.

บทเพลงทั้งหมด จึงเป็นการสะท้อนบริบททางสังคมเมื่อ 40 ปีก่อนหน้า (นับจากช่วงปีที่ออกอัลบั้ม) คละเคล้าด้วยการเสียดสี ยียวน หรืออารมณ์ขัน ของนักแต่งเพลงในสมัยนั้น ที่ประพันธ์ให้ครูคำรณขับร้องไว้ อาทิ ไพบูลย์ บุตรขัน / สุเทพ โชคสกุล / ศักดิ์ เกิดศิริ / พยงค์ มุกดา

ผ่านการถ่ายทอดโดยครูคำรณ ในแบบเข้าถึงอารมณ์ จนได้รับการยกย่องให้เป็น ‘ศิลปินเพลงเพื่อชีวิตยุคบุกเบิก’ ของประเทศไทย และยังเป็นโครงสร้างของเพลงไทยสากลยุคบุกเบิก ในทศวรรษ 2490 – 2500 โดยประมาณ

นอกจาก 13 เพลงที่น้าแอ๊ดร้องด้วยตัวเอง ยังได้เชิญชวน “พยัพ คำพันธุ์” นายกสมาคมพระเครื่องแห่งประเทศไทย ผู้ประพันธ์เพลง “หลวงพ่อคูณ” ที่จุดประกายให้น้าแอ๊ดทำอัลบั้มชุดนี้ มาเป็นศิลปินรับเชิญ ขับร้องเพลง “คนนอกสังคม”

และผลงานชุดนี้ ยังเผยโฉมการ Rebrand ต้นสังกัดของคาราบาว ที่เปลี่ยนจาก “D-Day Entertainment” มาเป็น “Warner Music Thailand” เป็นครั้งแรก ซึ่งรอยคำรณเอง ถือเป็น Solo Project คั่นเวลาของน้าแอ๊ด ก่อนจะมีอัลบั้มชุดที่ 14 ของวง “รุ่นคนสร้างชาติ” ตามออกมาในปลายปีเดียวกัน

อ้างอิงข้อมูล : เอกสารแนบข้อมูลแผ่นเสียงอัลบั้ม รอยคำรณ (พ.ศ. 2537) / Credit Album รอยคำรณ (พ.ศ. 2537) / ความในใจ จากปกแผ่นเสียง รอยคำรณ ฉบับ Re-Issue (พ.ศ. 2557)